Yanık nedeniyle hastaneye başvuran tüm olguların yüzde sekseninde el yanıklarının görülmesi konunun ciddiyetini göstermektedir.
Birinci ve ikinci derece yüzeysel yanıklar yeterli tedaviyle sorunsuz iyileşirken, ikinci derece derin ve üçüncü derece yanıklarda epitelizasyon yetersizliği sonucu tam iyileşme olmamakta ve komplikasyonlarla sonuçlanmaktadır. Hareket ettirilmeyen bir elde, fibröz çatı üzerinde kollagen yapımı oluşarak daha önce kaygan olan yüzeylerin yapışıklıklarına neden olmakta, oluşan bu kollagen liflerinin kısalması sonucu da kontraktürler gelişerek genellikle MP eklemde hiperekstansiyon, PIP ve DİP eklem seviyelerinde fleksiyon, başparmakta addüksiyon, el bileğinde volar fleksiyon kontrak-türleri gelişmektedir. Temel tedavi ilkeleri Elin birinci ve yüzeyel ikinci derece yanıkları semptomatik olarak tedavi edilirler. Temel yanık bakım ilkelerine ilave olarak el elevasyonu, erken atelleme, erken dönemde aktif ve pasif hareketler ve rehabilitasyon önerilmelidir. Derin 2. derece ve 3. derece yanıklarda ise debridman , greftleme veya lokal, uzak fleplerle onarım olabildiğince erken yapılmalıdır.
Termal yanıklar En sık görülen yanık türü olup yanıkların %80-90′mı kapsar. Termal
yanıklarda elin dorsal digital bölgesi deri ve derialtı dokusunun
ince ve eklem kapsülünün de yüzeyel olması nedeniyle büyük risk taşır.
Avuç içi derisinin kaim olması ve yağ bezlerinin fazla olması, ikinci
derece yanıklarda epitelizasyona ve iyileşmeye yardım eder. Termal
yaralanma sonucu oluşan 3. derece yanıklarda oluşan eskar dokusu
eskarotomi yapılarak rahatlatılmalıdır .
Termal yanık sonrasında ödem çoğu zaman fas-ya üzerinde kaldığı için,
kaslara kadar inen derin yanık oluşmamışsa fasyotomi yapma gerekliliği
yoktur.
Elektrik yanıkları, Elektrik Yanığı:
Elde oluşan elektrik yanıkları alev ve haşlanma tipindeki yanıklardan
tamamen farklı olup, değişik takip ve tedavi gerektirir. Akımın
voltajı, amperi, kontakt noktasının direnci ve süresi elde oluşacak
yanığı etkiler. Elektriksel yaralanma termal yaralanmada görülen
düzlemsel hasara ek olarak derinlemesine de hasar oluşturur ve yanık
ekstremitede progressif bir doku nekrozu meydana getirir. Kan damarları
iyi bir elektrik taşıyıcısıdır ve bundan dolayı orijinal yaralanma
bölgesinin çok uzağında da damar endotel hasarı oluşabilir. Bazen
distal nabızlarlarda palpasyon alınmasına rağmen periferik dolaşım
bozukluğu gelişebilir.
Yüksek voltaj yaralanmaları en riskli olan yaralanmalardır ve
ekstremitelerin kaybıyla sonuçlanabilirler. Bu tip yaralanmalarda ilk
yardım sonrasında ilk yapılacak müdahale etkilenmiş olan
ekstremitelere geniş fasyotomi yapılmasıdır. Bu yaralanmalarda
debridman yapılırken kas yönünden radikal davranılırken tendon ve
sinir yönünden mümkün olduğu kadar konservatif kalınmalıdır.
Kimyasal yanıklar Kimyasal Yanık Termal ve kimyasal yanıklar arasındaki temel fark kimyasal
yanıklarda ajanın inaktive edilmesine kadar geçen süre içerisinde
oluşturduğu doku harabiyetinin devam etmesidir. Kimyasal yaralanmadan
sonra muayenede yanık derinliğinin saptanması son derece güçtür. Termal
yaralanmaların aksine tam kalınlıkta harabiyet yaratan bir kimyasal
yanık hafif bir renk değişikliği ile sağlam bir deri görünümünde
olabilir. Tedavide kimyasal madde hemen uzaklaştırılır ve yanık
tedavisi uygulanır. ....